недеља, 19. јун 2011.

Geografija - Australija

●Australija



Australija je najmanji i od Evrope najudaljeniji kontinent. Australija se nalazi između 10. i 45. stepena južne geografske širine. Južni povratnik presijeca je po sredini.
Po reljefu Australija se dijeli na tri cjeline:

1.  Zapadno-australijsku visoravan, gdje su prilikom rasjedanja nastala uzvišenja i  do
     1000m,

2.  Središnju veliku Australijsku niziju, po postanku najmlađi dio, koja je zatvorena i
     jednolična, te

3.  Australijske Alpe i Kordiljere, na istoku, planine, koje se strmo spuštaju prema
     uskom primorju, a blago prema ravnoj unutrašnjosti.

            U Australijskim Alpima nalazi se najviši vrh na kontinentu, Košćuško, visok 2234m. Na sjeveru Australije, između poluostrva Jork i Arhemove zemlje nalazi se Karpentarijski zaliv. Na jugu kontinenta je Spenserov zaliv, koji dublje zalazi u unutrašnjost kontinenta.
            Četiri klimatska tipa su zastupljena u Australiji: tropski, umjereni topli, pustinjski i polupustinjski, te mediteranski. Na sjevera vlada tropska klima. Južno od ove klimatske zone je umjereni topli. Što se više ide prema jugu, padavina je sve manje, pa pojas prašuma zamenjuje pojas savana.
            Od površinskih tokova, najznačajnije rijeke su: Mari i Darling sa svojim pritokama. U najnižim dijelovima nalaze se poluslana jezera. Takvo jezero je i Erovo.
            Australija je 2005. godine imala 19.879.000 stanovnika. Gustina naseljenosti je 3 st/km2.Procenjuje se da je pre dolaska Evropljana živjelo oko 300.000 starosjedilaca, Aboridžina. Danas ih ima samo 150.000. Kolonizacija Australije počela je u drugoj polovini XVIII vijeka. Prvi stanovnici bili su kažnjenici iz Britanije, a bilo ih je 170.000. U Australiji najbrojnija je bijela rasa (99%). Oko 75% stanovništva čine potomci anglosaksonskih naroda. Osim Engleza brojniji doseljenici su Italijani i Nijemci, a ima i oko 120.000 Srba.
            Više od 85% stanovništva živi u gradovima. Glavni grad je Kambera, a službeni jezik je engleski. Najveći gradovi su: Melburn, Sidnej, Brizbejn, Adelejd i Pert.
            Australija je bogata raznovrsnim rudama. Pored zlata, otkrivena su i nalazišta: olova, cinka, kobalta, nikla, mangana i bakra.
            Doskora je poljoprivreda, posebno stočarstvo, bilo najvažnija grana privrede. Najveći dio Australije je pogodan za stočarenje. Po broju ovaca i kvalitetu vune ona je prva u svijetu. Ima 10 ovaca po glavi stanovnika.
            Za zemljoradnju se koristi samo 6% ukupnih površina. Najrazvijenija je u prostoru Velike nizije. Najviše se uzgaja pšenica i kukuruz. Proizvodnja premašuje domaće potrebe pa se znatan dio izvozi.

четвртак, 16. јун 2011.

Test iz geografije - Australija

TEST IZ GEOGRAFIJE

Učenik:______________________
Razred: VIII__
Tema: Australija

1.  Nabroj reljefne cjeline u Australiji!

____________________________________________________________________________.

2.  Kako se zove najviši vrh u Australiji i koliko je visok?

____________________________________________________________________________.

3.  Koja četiri klimatska tipa vladaju u Australiji?

____________________________________________________________________________.

4.  Gde je zastupljena mediteranska klima?

____________________________________________________________________________.

5.  Dopuni rečenicu:
     a)  Što se više ide prema jugu, padavina je sve_______, pa pojas ________ zamenjuje pojas ________.

6.  Ko su starosedioci? Koliko ih ima sada a koliko ih je bilo pre dolaska Evropljana?

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________.

7.  Kad je počela kolonizacija Australije? Ko su bili prvi stanovnici?

____________________________________________________________________________.

8.  Zaokruži tačan odgovor (samo je jedan tačan)
     Osim Engleza, brojniji doseljenici su:
a)     Španci,
b)     Italijani,
c)      Kinezi.

     Glavni grad Australije je:
a)       Sidnej,
b)       Brizbejn,
c)       Kambera.

9.  Po čemu je sve Australija „naj“?

____________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________.

10.  Šta se najviše uzgaja u Australiji?

____________________________________________________________________________.

среда, 15. јун 2011.

Istorija - Vuk Stefanović Karadžić–istoriograf srpske revolucije

●Vuk Stefanović Karadžić – istoriograf srpske revolucije



Vuk Stefanović Karadžić imao je dug i plodonosan stvaralački rad. Srpske narodne umotvorine i običaji, narodni jezik i istorija srpskog naroda, samo su neke od tema koje se izdvajaju u njegovom radu. U djelu „Život i običaji naroda srpskoga“, objavljenom poslije njegove smrti, opisao je svakodnevni život srpskog naroda, njegova vjerovanja i običaje.
U prvom srpskom ustanku (1804. godine) Vuk je uzeo učešće prvo kao pisar kod hajduka Đorđa Ćurčije. Prešao je u Sremske Karlovce 1805. godine i tu ostao sve do 1807. godine, kada se ponovo vratio u Srbiju. Tada je postao pisar vojvode Jakova Nenadovića, koji je bio veliki ljubitelj narodnih pjesama. Najjači dokaz neophodnosti upotrebe srpskog jezika dao je u „Srpskom riječniku“ izdatom 1818. godine. Vukov Rječnik nije samo skup riječi srpskog jezika nego i opis srpskih običaja, te zbirka legendi i predanja srpskog naroda.
Vuk Karadžić pokreće književni časopis „Danica“ 1826. godine i u njemu obrađuje novovjekovnu istoriju Srbije.
Po povratku u Srbiju postaje predsjednik Beogradskog suda. Međutim, zbog samovolje kneza Miloša napustio je otadžbinu i 1834. godine otišao u Crnu Goru na Cetinje, Petra Petrovića Njegoša. Rezultat tog boravka je bila njegova knjiga „Crna Gora i Crnogorci“, napisana na osnovu njegovih bilješki o zemlji, ljudima i običajima Crnogoraca.
Poznatom njemačkom istoričaru Leopoldu Rankeu ustupio je građu za djelo „Srpska revolucija“. Godine 1860. objavio je knjigu „Praviteljstvujušči sovjet serbski“ ili „Otimanje ondašnjijeh velikaša oko vlasti“. U ovoj knjizi opisao je više znamenitih bitaka Prvog srpskog ustanka, kao što su: Boj na Čokešini, Bitka na Kamenici, Bitka načegru i Bitka na Varvarinu.
Najupečatljivije djelo Vuka Karadžića koje se bavi istorijom Srbije tog razdoblja jest „Život i podvizi kneza Miloša Obrenovića“.

петак, 10. јун 2011.

Geografija - Antarktik


●Antarktik


Kontinent ima površinu od 12 miliona km2, a zajedno sa zaleđenim morem 14 mil. km2. Samo 4% Antarktika nije pokriveno ledom.
Antarktik je najusamljeniji kontinent, zbog velike hladnoće i debelog ledenog pokrivača nije stalno naseljen. Otkriven je tek u XIX vijeku.
Antarktik ima najsuroviju klimu na svijetu. Tokom cijele godine temperatura je ispod nule. Na njemu je izmjerena najniža temperatura na Zemlji, -89,2oC.
Biljni svijet je siromašan. Mahovine i lišajevi nalaze se samo na Grahamovoj zemlji.
Od životinjskog svijeta tu žive tuljani, a na kopnu kolonije pingvina.
Iako su arktičke zime veoma oštre, kratka ljeta su veoma prijatna.

Geografija - Arktik


●Arktik


Polarnim oblastima pripadaju Arktik i Antarktik i šira područja oko zemljinih polova. More sačinjava 70% površine Arktika, kojoj pripadaju Sjeverni ledeni okean, arktički dijelovi Tihog i Atlantskog okeana, kao i mora uz obale kontinenta.
Kopneni dijelovi Arktika su američka grupa ostrva (od Beringovog moreuza do Grenlanda) i evroazijska (od Skandinavije do Beringovog moreuza).
Glavna osobina Arktika je surova klima. U zimskom periodu temperatura je ispod
-400C, a ljeti se penje i do 100C.
Arktik je rijetko naseljen. Ucijeloj oblasti živi samo 700.000 stanovnika. Najpoznatije etničke grupe se: Eskimi i Indijanci (u Sjevernoj Americi), Laponci (u skandinavskom dijelu) Nenci Aleuti, Tunguzi, Čukči i Jenisejci (u Ruskoj Federaciji).
Lov i ribolov su glavno zanimanje stanovništva. Od domaćih životinja, uzgajaju se irvasi.
Od ruda na Arktiku pronađene su značajne količine uglja, nafte, željeza i obojenih metala.